‘Voedselproductie en natuur in het gedrang’

Projectontwikkelaars richten hun pijlen op het platteland voor de bouw van grootschalige zonneparken. Milieu- en landbouworganisaties vrezen de gevolgen voor het landschap, de natuur en de voedselproductie.

De opwekking van zonnestroom verplaatst zich van daken naar akkers en weilanden, blijkt uit een inventarisatie van deze krant. Vooral in het noorden van het land, waar landbouwgrond het goedkoopst is, zijn veel plannen in de maak voor grootschalige zonneparken.

Talloze boeren in Drenthe, Friesland en Groningen zijn afgelopen tijd benaderd om hun land voor 15 tot 20 jaar te verhuren voor zonnepanelen, zegt woordvoerder Roel Visser van landbouworganisatie LTO Noord. ,,Grond is hier goedkoper dan elders in het land, dus zijn zonneparken eerder rendabel.”

De boerenbelangenorganisatie maakt zich zorgen over die ontwikkeling. ,,Voor individuele boeren kan het sommetje gunstig uitpakken, maar het landbouwgebied als geheel raakt erdoor versnipperd. Zonneparken onttrekken grond die voor voedselproductie is bedoeld.”

Zonnepanelen mogen geen plek innemen van landbouwgrond of natuur, stelt Geertje van Hooijdonk van Natuur & Milieu. ,,In Nederland is geen plek voor zonneparken. Leg eerst de daken vol. Op de beperkte ruimte die over is, kunnen beter windmolens worden gebouwd, dat is efficiĆ«nter.”

Industrielandschap

In het buitengebied zouden alleen zonne-akkers mogen komen als alle andere opties zijn uitgeput, stelt de Rijksadviseur voor de Fysieke Leefomgeving Berno Strootman. Zonnepanelen belemmeren de natuurontwikkeling en schaden het landschap, stelt hij in vakblad ROmagazine. ,,Ze veranderen het buitengebied in een soort industrielandschap. En als ze er eenmaal liggen, krijg je ze niet zo snel meer weg.”

Probleem is volgens Strootman dat gemeentes in hun haast om de klimaatdoelen te halen te snel meegaan in plannen van commerciĆ«le zonneprojectontwikkelaars. De provincies zouden stevig de regie moeten nemen, stelt VVD’er Jan Luuk Stel, Statenlid in Drenthe. ,,Ik ben voor ondernemerschap, ik zeg niet dat alle boeren bieten moeten blijven verbouwen. Maar nu dreigt een wildgroei die grote gevolgen heeft voor het landschap, de voedselproductie en de natuur.”

Alleen plaatsen waar weinig mensen er last van hebben, zoals langs de snelweg zouden volgens Stel in aanmerking moeten komen voor zonneweides.